Kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5

Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 tại làng Hoàng Trù, quê ngoại, thuộc xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, với tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung. Cha là ông Nguyễn Sinh Sắc, một nhà nho nghèo hiếu học, mẹ là bà Hoàng Thị Loan, người phụ nữ hiền hậu tần tảo. Gia đình có bốn anh chị em, cậu Cung là con thứ ba.

Năm 1895, cậu theo cha mẹ vào Huế khi ông Nguyễn Sinh Sắc vào kinh dự thi. Năm 1901, bà Hoàng Thị Loan qua đời ở Huế, cùng năm ông Nguyễn Sinh Sắc đỗ Phó bảng. Gia đình trở về quê nội làng Sen, cậu Cung được đổi tên là Nguyễn Tất Thành. Những năm tháng ở làng Sen, bên ao sen và lũy tre, nuôi dưỡng trong cậu lòng thương người và ý thức về nỗi khổ của người dân mất nước.

Sau đó Nguyễn Tất Thành theo học Trường Quốc học Huế, rồi vào Phan Thiết dạy học ở Trường Dục Thanh năm 1910. Chứng kiến các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX lần lượt thất bại, người thanh niên ấy nhận ra cần phải ra nước ngoài tìm hiểu xem các nước khác làm thế nào để trở về giúp đồng bào mình.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, từ bến Nhà Rồng ở Sài Gòn, Nguyễn Tất Thành lấy tên Văn Ba, xin làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche-Tréville sang Pháp. Trong ba mươi năm sau đó, Người đi qua nhiều nước ở châu Âu, châu Phi, châu Mỹ, làm nhiều nghề để sống và học hỏi, từ phụ bếp, quét tuyết tới thợ ảnh, đồng thời tự học ngoại ngữ và đọc sách báo không ngừng.

Năm 1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi tới Hội nghị Versailles bản Yêu sách của nhân dân An Nam đòi các quyền tự do, dân chủ cho người Việt. Năm 1920, sau khi đọc Luận cương của Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, Người tham dự Đại hội Tours và trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, tìm thấy con đường giải phóng dân tộc.

Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu để đào tạo cán bộ. Ngày 3 tháng 2 năm 1930, Người chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản Việt Nam tại Hương Cảng. Ngày 28 tháng 1 năm 1941, sau ba mươi năm xa Tổ quốc, Người trở về Pác Bó, Cao Bằng, và ngày 19 tháng 5 năm 1941, đúng dịp sinh nhật Người, Mặt trận Việt Minh được thành lập.

Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Từ đó tới cuối đời, Người là Chủ tịch nước, lãnh đạo nhân dân qua cuộc kháng chiến chống Pháp với Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và những năm đầu xây dựng miền Bắc, đấu tranh thống nhất đất nước.

Dù ở cương vị cao nhất, Người sống rất giản dị. Từ năm 1958, Người ở và làm việc trong ngôi nhà sàn gỗ nhỏ bên ao cá trong khuôn viên Phủ Chủ tịch, với chiếc giường gỗ, tủ sách, đôi dép cao su và bộ quần áo kaki đã sờn. Người thường đi thăm các nhà máy, hợp tác xã, trường học, viết hàng nghìn bài báo bằng lời lẽ ngắn gọn, dễ hiểu để ai cũng đọc được.

Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời các nhà báo nước ngoài, tháng 1 năm 1946

Ngày 10 tháng 5 năm 1965, Người bắt đầu viết bản Di chúc và bổ sung, sửa chữa trong những năm sau đó, đều vào dịp sinh nhật tháng Năm. Bản Di chúc ngắn gọn, nói về Đảng, về đoàn viên thanh niên, về nhân dân lao động, về cuộc kháng chiến và việc kiến thiết lại đất nước sau chiến tranh, kết thúc bằng mong muốn về một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần lúc 9 giờ 47 phút sáng ngày 2 tháng 9 năm 1969 tại Hà Nội, hưởng thọ 79 tuổi. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành ngày 29 tháng 8 năm 1975 trên Quảng trường Ba Đình, nơi Người đọc Tuyên ngôn Độc lập. Năm 1987, Đại hội đồng UNESCO khoá 24 thông qua nghị quyết kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người, ghi nhận Người là anh hùng giải phóng dân tộc và nhà văn hoá lớn.

Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Mỗi năm vào dịp 19 tháng 5, Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen tại Khu di tích Kim Liên với các hoạt động văn hoá, thể thao và dâng hương. Ở Hà Nội, các đoàn đại biểu, học sinh, người dân xếp hàng vào Lăng viếng Bác từ sáng sớm. Hoa sen Hồ Tây và sen làng Sen vào mùa, thành hình ảnh quen thuộc của tháng Năm nhớ Bác.

Ngày 15 tháng 5 năm 2016, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp chọn dịp 19 tháng 5 để sơ kết việc thực hiện, khen thưởng tập thể và cá nhân có việc làm tốt, tổ chức hoạt động tình nguyện và đọc lại những bài viết của Người về cần, kiệm, liêm, chính.

Ngày 19 tháng 5 không phải ngày nghỉ lễ theo Bộ luật Lao động, nhưng với nhiều người đi làm, đây là dịp nhìn lại cách mình làm việc mỗi ngày. Tác phong giản dị, nói đi đôi với làm, quý thời gian và tôn trọng người lao động mà Người để lại vẫn là những chuẩn mực gần gũi cho bất kỳ ngành nghề nào.