Chế độ ốm đau 2026: bảo hiểm trả 75% lương, tối đa 30 đến 70 ngày mỗi năm và cách tính tiền từng ngày nghỉ
Nghỉ ốm có giấy của bệnh viện, phiếu lương bị trừ những ngày đó, rồi một khoản từ cơ quan bảo hiểm chuyển về: đó là chế độ ốm đau, khoản nhiều người chưa từng làm hồ sơ. Mức hưởng là 75% tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề, chia 24 ra tiền một ngày, và mỗi năm có hạn mức số ngày theo số năm đã đóng. Bài này tính bằng số và chỉ cách lấy giấy nghỉ ốm cho đúng.
Cách tính tiền chế độ ốm đau: 75% lương chia 24 ngày
- Lương đóng bảo hiểm tháng liền kềTrước tháng nghỉ
- Chia 24Tiền một ngày
- Nhân 75%Mức hưởng mỗi ngày
- Nhân số ngày nghỉNgày làm việc, trong hạn mức
- Tiền bảo hiểm trảChuyển vào tài khoản
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc mà phải nghỉ việc vì ốm đau, có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh, được quỹ bảo hiểm trả tiền cho những ngày nghỉ. Mức hưởng mỗi ngày bằng 75% tiền lương đóng bảo hiểm của tháng liền kề trước khi nghỉ, chia cho 24 ngày. Lương đóng 12 triệu thì một ngày là 500.000 đồng, hưởng 75% còn 375.000 đồng; nghỉ 5 ngày được 1.875.000 đồng. Công cụ ở đầu trang chia đúng 24 như vậy.
Hai chỗ cần nhập cho đúng: "lương đóng bảo hiểm" là mức ghi trên sổ, không phải lương thực nhận có thưởng; "số ngày nghỉ" là ngày làm việc, không đếm thứ bảy, chủ nhật hay ngày lễ, trừ bệnh cần chữa trị dài ngày.
- Mức hưởng
- 75%Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ
- Tiền một ngày
- Lương tháng chia 24Rồi nhân 75%
- Hạn mức mỗi năm
- 30, 40 hoặc 60 ngàyTheo số năm đã đóng; nghề nặng nhọc, độc hại 40, 50 hoặc 70 ngày
- Bệnh dài ngày
- 180 ngàyHưởng 75%, sau đó 50% đến 65% tuỳ số năm đóng
Số ngày nghỉ ốm tối đa mỗi năm theo số năm đóng và điều kiện làm việc
| Thời gian đã đóng bảo hiểm | Điều kiện bình thường | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | Điều kiện bình thường30 ngày | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn40 ngày |
| Từ 15 đến dưới 30 năm | Điều kiện bình thường40 ngày | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn50 ngày |
| Từ 30 năm trở lên | Điều kiện bình thường60 ngày | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn70 ngày |
Hạn mức tính theo năm, không cộng dồn sang năm sau. Số năm đóng để xếp bậc là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội, cộng cả thời gian ở công ty cũ. Nhân viên văn phòng đóng 8 năm có 30 ngày mỗi năm; công nhân đứng máy xếp loại nặng nhọc, đóng 16 năm, có 50 ngày. Những ngày vượt hạn mức quỹ bảo hiểm không chi, công ty cũng không bắt buộc trả lương.
Bệnh cần chữa trị dài ngày: 180 ngày hưởng 75%, sau đó 50% đến 65%
Với bệnh thuộc danh mục cần chữa trị dài ngày do Bộ Y tế ban hành, hạn mức không còn là 30 hay 40 ngày mà là 180 ngày, tính cả ngày lễ, tết và nghỉ hằng tuần, hưởng 75%. Hết 180 ngày mà vẫn phải điều trị thì tiếp tục được hưởng với mức thấp hơn theo số năm đã đóng, thời gian hưởng tiếp theo quy định hiện hành. Công cụ ở đầu trang có công tắc "bệnh cần chữa trị dài ngày" để tự tách phần ngày sau mốc 180 theo tỷ lệ tương ứng.
| Thời gian đã đóng | Mức hưởng 180 ngày đầu | Mức hưởng sau 180 ngày |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | Mức hưởng 180 ngày đầu75% | Mức hưởng sau 180 ngày50% |
| Từ 15 đến dưới 30 năm | Mức hưởng 180 ngày đầu75% | Mức hưởng sau 180 ngày55% |
| Từ 30 năm trở lên | Mức hưởng 180 ngày đầu75% | Mức hưởng sau 180 ngày65% |
Bốn ví dụ tính tiền nghỉ ốm hưởng bảo hiểm xã hội
| Giả định | Tiền một ngày (75%) | Ngày được trả | Tổng bảo hiểm trả |
|---|---|---|---|
| Lương 12.000.000, nghỉ 5 ngày, đóng 8 năm, điều kiện bình thường | Tiền một ngày (75%)375.000 | Ngày được trả5 trên hạn mức 30 | Tổng bảo hiểm trả1.875.000 |
| Lương 20.000.000, nghỉ 35 ngày, đóng 10 năm, điều kiện bình thường | Tiền một ngày (75%)625.000 | Ngày được trả30 trên hạn mức 30, vượt 5 ngày không được trả | Tổng bảo hiểm trả18.750.000 |
| Lương 18.000.000, nghỉ 35 ngày, đóng 16 năm, nghề nặng nhọc | Tiền một ngày (75%)562.500 | Ngày được trả35 trên hạn mức 50 | Tổng bảo hiểm trả19.687.500 |
| Lương 15.000.000, nghỉ 200 ngày, đóng 20 năm, bệnh dài ngày | Tiền một ngày (75%)468.750 cho 180 ngày đầu, 343.750 (55%) cho 20 ngày sau | Ngày được trả180 + 20 | Tổng bảo hiểm trả84.375.000 + 6.875.000 = 91.250.000 |
Ví dụ thứ hai hay gặp ở người mổ ruột thừa hay gãy chân phải nghỉ hơn một tháng: 5 ngày vượt hạn mức 30 không được bảo hiểm trả, nên nếu còn phép năm, nhiều người xin nghỉ phép cho những ngày đó để vẫn có lương. Ví dụ cuối cho thấy cách tách hai mức của bệnh dài ngày: 180 ngày đầu hưởng 75%, 20 ngày sau hưởng 55% vì đã đóng từ 15 đến dưới 30 năm.
Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau: giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội
Hồ sơ chỉ có một giấy tờ chính, nhưng phải đúng loại: điều trị nội trú thì nộp giấy ra viện; điều trị ngoại trú thì nộp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội do cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền cấp theo mẫu quy định, ghi rõ số ngày nghỉ. Giấy khám bệnh thông thường, đơn thuốc hay hoá đơn viện phí không thay thế được. Bạn nộp cho phòng nhân sự, công ty lập danh sách gửi cơ quan bảo hiểm xã hội, tiền được chuyển vào tài khoản hoặc trả qua công ty.
- Giấy ra viện, nếu nằm viện; trường hợp nghỉ thêm sau khi ra viện cần ghi rõ số ngày nghỉ trên giấy.
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, nếu điều trị ngoại trú, có chữ ký và dấu của cơ sở khám chữa bệnh.
- Với con ốm: giấy tờ như trên mang tên con, kèm giấy khai sinh để chứng minh độ tuổi khi công ty yêu cầu.
- Số tài khoản ngân hàng nhận tiền, nếu công ty không trả hộ.
Ví dụ cách báo nghỉ ốm với quản lý
Chị Hoa, em bị viêm phế quản cấp, bác sĩ phòng khám đa khoa chỉ định nghỉ 3 ngày từ 05/10 đến 07/10/2026. Em đã có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, sáng mai em gửi ảnh chụp trước, bản gốc em nộp phòng nhân sự ngày đi làm lại. Việc đối chiếu công nợ tuần này em đã chuyển cho Minh.
Lỗi hay gặp khiến hồ sơ ốm đau bị trả về
- Nghỉ ốm nhưng không có giấy của cơ sở khám chữa bệnh, hoặc xin giấy sau khi đã nghỉ xong mà ngày trên giấy không khớp ngày nghỉ.
- Đếm cả thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ vào số ngày nghỉ ốm thông thường, rồi thắc mắc vì sao bảo hiểm trả ít hơn.
- Nhập lương thực nhận có thưởng, phụ cấp vào công cụ, trong khi phải là tiền lương đóng bảo hiểm của tháng liền kề.
- Nộp giấy muộn so với hạn công ty quy định, công ty không kịp đưa vào đợt gửi cơ quan bảo hiểm.
- Nghỉ ốm trùng với ngày đang nghỉ phép năm hoặc nghỉ không lương; theo quy định, những ngày đó không được tính hưởng chế độ ốm đau.
- Nhận đủ lương công ty trong những ngày ốm rồi không làm hồ sơ, bỏ mất khoản bảo hiểm trả.
Nếu đợt ốm kéo dài quá hạn mức, hãy tính xem còn bao nhiêu ngày phép để xin nghỉ phép có lương cho phần vượt; tiền phép tính theo lương hợp đồng, thường cao hơn mức 75% của bảo hiểm.
Câu hỏi thường gặp
Tiền một ngày là 12.000.000 chia 24 bằng 500.000 đồng, hưởng 75% còn 375.000 đồng; 5 ngày được 1.875.000 đồng. Số ngày này tính trong hạn mức 30 ngày mỗi năm với người đóng dưới 15 năm ở điều kiện bình thường.
Những ngày nghỉ hưởng chế độ ốm đau do quỹ bảo hiểm xã hội trả 75% lương đóng bảo hiểm; công ty không bắt buộc trả lương trừ khi có thoả thuận hoặc chính sách riêng. Vì vậy phiếu lương trừ ngày nghỉ, còn tiền bảo hiểm về sau khi hồ sơ được duyệt.
Không. Nghỉ ốm thông thường tính theo ngày làm việc, không kể ngày lễ, tết và nghỉ hằng tuần. Chỉ bệnh cần chữa trị dài ngày mới tính cả những ngày này trong hạn mức 180 ngày.
Được nếu phòng khám là cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội và cấp đúng mẫu, có chữ ký, dấu. Trước khi khám, hỏi lễ tân xem cơ sở có cấp loại giấy này không để khỏi phải đi khám lại.