Tính thuế thu nhập cá nhân

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/07/2026, nhưng biểu thuế 5 bậc được áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ thu nhập tháng 01/2026. Mức giảm trừ mới cũng áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 theo Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội. Tiền thuế tạm khấu trừ trong các tháng đầu năm theo mức cũ, nếu có, sẽ được tính lại khi quyết toán.

"Luỹ tiến từng phần" nghĩa là thuế suất cao chỉ áp cho phần thu nhập vượt ngưỡng, không áp cho toàn bộ. Một người có thu nhập tính thuế 50 triệu đồng không nộp 20% của 50 triệu, mà nộp 5% cho 10 triệu đầu (500.000 đồng), 10% cho 20 triệu tiếp theo (2.000.000 đồng) và 20% cho 20 triệu còn lại (4.000.000 đồng), tổng cộng 6,5 triệu đồng, tức khoảng 13% thu nhập tính thuế. Hiểu đúng cơ chế này giúp bạn khỏi lo "tăng lương một chút mà nhảy bậc thuế thì lỗ": tăng lương không bao giờ làm số tiền thực nhận giảm đi.

1. Tổng thu nhập chịu thuếLương, phụ cấp, thưởng
2. Trừ bảo hiểm bắt buộc10,5%
3. Trừ giảm trừ gia cảnh15,5 triệu + 6,2 triệu/người
4. Trừ từ thiện, hưu trí tự nguyệnNếu có
5. Thu nhập tính thuếÁp biểu 5 bậc

1. 1
   Xác định thu nhập chịu thuế trong tháng

   Gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp, thưởng và các khoản có tính chất tiền lương. Một số khoản được loại ra trong giới hạn, như tiền ăn giữa ca tối đa 730.000 đồng mỗi tháng, trang phục bằng tiền tối đa 5 triệu đồng mỗi năm, phần tiền làm thêm giờ trả cao hơn giờ bình thường.

2. 2
   Trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ

   Bảo hiểm xã hội 8%, bảo hiểm y tế 1,5%, bảo hiểm thất nghiệp 1% (có trần), rồi trừ giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký. Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học có chứng từ và đóng quỹ hưu trí tự nguyện trong hạn mức cũng được trừ.

3. 3
   Áp biểu thuế cho phần còn lại

   Chia thu nhập tính thuế theo 5 bậc và cộng thuế từng bậc. Cách tính nhanh: thuế bằng thu nhập tính thuế nhân thuế suất của bậc cao nhất đạt tới, trừ đi số điều chỉnh của bậc đó (bậc 2 trừ 500.000, bậc 3 trừ 3.500.000, bậc 4 trừ 9.500.000, bậc 5 trừ 14.500.000 đồng).

Người không có người phụ thuộc chỉ bắt đầu nộp thuế khi lương gross vượt khoảng 17,32 triệu đồng mỗi tháng. Muốn thấy luôn số thực nhận sau cả bảo hiểm và thuế, dùng công cụ tính lương gross sang net.

Người phụ thuộc là người mà bạn trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện của pháp luật thuế: con dưới 18 tuổi; con đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề không có thu nhập hoặc thu nhập thấp dưới mức quy định; con bị khuyết tật không có khả năng lao động; vợ hoặc chồng, cha mẹ, ông bà, anh chị em ruột và người khác không nơi nương tựa mà bạn trực tiếp nuôi dưỡng, nếu ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng khuyết tật, và có thu nhập không vượt mức quy định hiện hành. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong năm.

1. 1
   Chuẩn bị giấy tờ chứng minh

   Giấy khai sinh hoặc căn cước của người phụ thuộc, giấy tờ chứng minh quan hệ và điều kiện nuôi dưỡng (xác nhận đang học, giấy xác nhận khuyết tật, giấy tờ cư trú với người không nơi nương tựa).

2. 2
   Nộp đăng ký qua công ty hoặc tự nộp

   Phổ biến nhất là điền tờ khai đăng ký người phụ thuộc đưa cho bộ phận nhân sự để công ty nộp thay; hoặc tự đăng ký trên ứng dụng eTax Mobile. Người phụ thuộc cần có số định danh cá nhân.

3. 3
   Được giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng

   Khi quyết toán, bạn được tính giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng trong năm nếu đã đăng ký; đăng ký sớm giúp số thuế tạm khấu trừ hằng tháng sát với số phải nộp, không phải chờ hoàn.

Với người ký hợp đồng lao động từ ba tháng trở lên, công ty tạm khấu trừ thuế mỗi tháng theo biểu luỹ tiến và nộp thay bạn. Thu nhập vãng lai từ nơi khác (hợp đồng dưới ba tháng, thù lao, hoa hồng) bị khấu trừ 10% ngay tại nguồn với mỗi lần chi trả từ 2 triệu đồng trở lên. Thuế tính theo năm, nên đến kỳ quyết toán tổng thu nhập cả năm được tính lại với tổng giảm trừ cả năm; số đã khấu trừ nhiều hơn thì được hoàn, ít hơn thì nộp thêm.

• Chỉ có thu nhập từ một công ty trong năm: ký giấy uỷ quyền để công ty quyết toán thay, không phải làm gì thêm.
• Có thu nhập từ hai nơi trở lên hoặc đổi việc giữa năm: tự quyết toán trên ứng dụng eTax Mobile hoặc cổng thuế điện tử, cần chứng từ khấu trừ của từng nơi.
• Thời hạn tự quyết toán là ngày cuối cùng của tháng thứ tư kể từ khi kết thúc năm dương lịch, theo Luật Quản lý thuế; trường hợp có số thuế được hoàn thì nộp muộn hơn cũng không bị phạt.
• Giữ chứng từ khấu trừ thuế do công ty cấp khi nghỉ việc; không có chứng từ này rất khó hoàn thuế.

Nhập thu nhập một tháng và số người phụ thuộc, công cụ ở đầu trang tự trừ bảo hiểm, giảm trừ gia cảnh rồi hiện số thuế của từng bậc trên thang luỹ tiến. Bạn có thể thử nhanh các kịch bản: thêm một người phụ thuộc giảm được bao nhiêu thuế, hay mức tăng lương bao nhiêu thì chạm bậc kế tiếp.