Chúc mừng Ngày thành lập Đoàn Thanh niên 26/3

Ngay từ khi thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đã đặt niềm tin lớn vào lớp người trẻ. Các lớp huấn luyện ở đây chủ yếu dành cho thanh niên, những người sau đó trở về nước, đi vào nhà máy, đồn điền và trường học để tuyên truyền, gây dựng phong trào.

Khoảng năm 1926, tám thiếu niên con em Việt kiều ở Xiêm được chọn sang Quảng Châu học tập, lập thành nhóm Thiếu niên tiền phong, một trong những hình thức tổ chức thanh thiếu niên cách mạng đầu tiên. Trong số đó có Lê Hữu Trọng, được Nguyễn Ái Quốc đặt tên mới là Lý Tự Trọng, sau này trở thành tấm gương tiêu biểu nhất của thanh niên Việt Nam.

Tháng 3/1931, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ hai họp tại Sài Gòn, dành nhiều thời gian bàn về công tác thanh niên và quyết định thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương. Hội nghị nhấn mạnh rằng thanh niên là lực lượng quan trọng của cách mạng và cần có tổ chức riêng để tập hợp, rèn luyện.

Cũng trong năm 1931, Lý Tự Trọng bị thực dân Pháp xử tử ngày 21/11 khi mới 17 tuổi, sau khi bảo vệ một cuộc mít tinh và bị bắt. Trước toà, người thanh niên ấy khẳng khái nói về lý tưởng của mình. Ông được xem là người đoàn viên đầu tiên của Đoàn, tên ông được đặt cho giải thưởng dành cho cán bộ Đoàn và nhiều trường học trên cả nước.

Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác

Lý Tự Trọng, trước toà án thực dân năm 1931

Tổ chức Đoàn đổi tên nhiều lần theo nhiệm vụ của từng giai đoạn. Từ năm 1931 là Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương. Thời kỳ 1937 đến 1939 là Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương, gắn với phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ. Từ năm 1939 là Đoàn Thanh niên Phản đế Đông Dương. Năm 1941, khi Mặt trận Việt Minh ra đời, Đoàn mang tên Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam.

Năm 1956, Đoàn đổi tên thành Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam. Năm 1970, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, Đoàn được mang tên Bác với tên gọi Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh. Tháng 12/1976, Đại hội Đảng lần thứ IV quyết định đổi tên thành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tên gọi được dùng cho tới hôm nay.

Trong kháng chiến chống Pháp, thanh niên xung phong mở đường, vận chuyển lương thực cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng đơn vị thanh niên xung phong bốn câu thơ mà tới nay vẫn được người trẻ nhắc lại mỗi khi gặp việc khó. Năm 1961, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ ba quyết định lấy ngày 26/3 làm ngày kỷ niệm thành lập Đoàn hằng năm.

Trong kháng chiến chống Mỹ, phong trào Ba sẵn sàng ở miền Bắc và phong trào Năm xung phong ở miền Nam đã đưa hàng triệu thanh niên ra tiền tuyến, lên các tuyến đường vận tải và vào những công việc hậu phương. Nhiều tấm gương tuổi trẻ thời kỳ này trở thành biểu tượng cho lòng dũng cảm và tinh thần dám nhận việc khó.

Không có việc gì khó / Chỉ sợ lòng không bền / Đào núi và lấp biển / Quyết chí ắt làm nên

Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thanh niên xung phong, năm 1951

Ngày nay, tháng 3 hằng năm là Tháng Thanh niên. Các cơ sở Đoàn ở trường học, cơ quan và doanh nghiệp tổ chức hiến máu tình nguyện, ngày chủ nhật xanh, trồng cây, sửa đường làng, tư vấn hướng nghiệp và ngày hội việc làm. Đây cũng là dịp kết nạp đoàn viên mới, thường được làm đúng ngày 26/3 để thêm phần ý nghĩa.

Ngoài tháng Ba, tinh thần tình nguyện còn tiếp nối qua các chiến dịch mùa hè như Mùa hè xanh, Tiếp sức mùa thi và những đội hình tình nguyện về vùng sâu, vùng xa. Với người trẻ đi làm, ngày 26/3 là lời nhắc rằng tuổi trẻ là lúc học nhanh nhất, dám thử nhất và nên được dùng cho những việc có ích.