Chúc mừng Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3

Đầu thế kỷ 20, hàng nghìn phụ nữ làm việc trong các xưởng may ở New York phải đứng máy mười mấy tiếng mỗi ngày với đồng lương thấp hơn hẳn nam giới. Năm 1908, họ xuống đường tuần hành đòi rút ngắn giờ làm, tăng lương và được quyền bầu cử. Hình ảnh những người thợ may cầm biểu ngữ đi giữa phố trở thành dấu mốc đầu tiên của câu chuyện về ngày 8/3.

Một năm sau, Đảng Xã hội Mỹ tổ chức Ngày Phụ nữ toàn quốc vào ngày 28/2/1909. Cũng trong mùa đông năm ấy, cuộc đình công của nữ công nhân ngành may kéo dài nhiều tuần, buộc nhiều chủ xưởng phải nhượng bộ. Những đòi hỏi về giờ làm, tiền công và tiếng nói của phụ nữ từ đó vượt ra khỏi phạm vi một thành phố.

Tháng 8/1910, Hội nghị Phụ nữ xã hội chủ nghĩa quốc tế lần thứ hai họp tại Copenhagen, Đan Mạch, với hơn một trăm đại biểu đến từ mười bảy nước. Bà Clara Zetkin, nhà hoạt động người Đức, đề nghị mỗi năm có một ngày chung để phụ nữ khắp nơi cùng lên tiếng đòi bình đẳng và quyền bầu cử. Đề nghị được hội nghị nhất trí thông qua.

Ngày 19/3/1911, lễ kỷ niệm đầu tiên diễn ra ở Áo, Đan Mạch, Đức và Thụy Sĩ, thu hút hơn một triệu người tham gia. Phụ nữ đòi được đi làm, được học nghề, được giữ chức vụ công và được đối xử công bằng ở nơi làm việc. Khi đó ngày kỷ niệm chưa cố định, mỗi nước chọn một ngày khác nhau trong mùa xuân.

Ngày 8/3/1917, tức ngày 23/2 theo lịch Julius mà nước Nga khi ấy còn dùng, nữ công nhân dệt ở Petrograd đình công với khẩu hiệu bánh mì và hòa bình giữa lúc chiến tranh và đói kém. Cuộc xuống đường lan nhanh khắp thành phố và trở thành ngọn lửa mở đầu cuộc Cách mạng Tháng Hai. Từ đó ngày 8/3 được nhiều nước chọn làm ngày kỷ niệm chung.

Năm 1975, nhân Năm Quốc tế Phụ nữ, Liên Hợp Quốc bắt đầu kỷ niệm ngày 8/3. Đến năm 1977, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 32/142, mời các quốc gia dành một ngày trong năm cho quyền của phụ nữ và hòa bình quốc tế. Ngày 8/3 vì thế trở thành ngày được kỷ niệm rộng rãi nhất trên thế giới.

Với người Việt, ngày 8/3 còn gắn với kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Mùa xuân năm 40, Trưng Trắc và Trưng Nhị dựng cờ ở Mê Linh, đánh đuổi quân Đông Hán và thái thú Tô Định, giành lại quyền tự chủ cho đất nước. Lễ kỷ niệm Hai Bà diễn ra vào mùng 6 tháng Hai âm lịch, thường rơi vào những ngày gần 8/3.

Ngày 20/10/1930, Hội Phụ nữ phản đế Đông Dương ra đời, tiền thân của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Hiến pháp năm 1946 ghi rõ đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện. Năm 2006, Quốc hội thông qua Luật Bình đẳng giới, đặt nền cho các chính sách về việc làm, tiền lương và cơ hội thăng tiến của lao động nữ.

Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ngày nay, sáng 8/3 ở Việt Nam thường bắt đầu bằng những bó hoa trên bàn làm việc, tấm thiệp viết tay và lời chúc của đồng nghiệp nam. Ở nhà, các con tặng mẹ món quà nhỏ, người chồng vào bếp thay vợ. Ở nhiều công ty, công đoàn tổ chức buổi gặp mặt, tặng quà và tôn vinh những chị em có thành tích nổi bật trong năm.

Bên cạnh hoa và quà, 8/3 còn là dịp nhìn lại những điều phụ nữ cần ở nơi làm việc: chế độ thai sản, giờ giấc linh hoạt cho người có con nhỏ, trả lương công bằng và cơ hội thăng tiến ngang nhau. Bộ luật Lao động năm 2019 dành riêng một chương cho lao động nữ và bình đẳng giới, nhắc mỗi doanh nghiệp rằng sự trân trọng cần có mặt suốt cả năm.