Chúc mừng Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6

Tờ báo đầu tiên in bằng chữ Quốc ngữ là Gia Định báo, ra số đầu ngày 15 tháng 4 năm 1865 tại Sài Gòn. Những năm đầu thế kỷ 20, báo chí tiếng Việt nở rộ ở Hà Nội và Sài Gòn với Đông Dương tạp chí, Nam Phong và nhiều tờ báo của trí thức yêu nước. Báo chí trở thành nơi phổ biến chữ Quốc ngữ, giới thiệu tư tưởng mới và cổ vũ tinh thần học hỏi.

Tuy vậy, phần lớn các tờ báo khi ấy chịu sự kiểm duyệt chặt chẽ của chính quyền thuộc địa. Những bài viết đòi quyền tự do, dân chủ thường bị cắt bỏ, nhiều tờ báo bị đình bản chỉ sau vài số. Người Việt yêu nước cần một tờ báo của riêng mình, viết bằng tiếng mẹ đẻ và nói thẳng về con đường giải phóng dân tộc.

Ngày 21 tháng 6 năm 1925, tại Quảng Châu, Trung Quốc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cho ra số đầu tiên của báo Thanh Niên, cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tờ báo được viết và in thủ công với số lượng nhỏ, rồi bí mật chuyển về trong nước qua đường biển và đường bộ, đến tay các hội viên và những người yêu nước.

Báo Thanh Niên viết ngắn gọn, dễ hiểu, giải thích vì sao phải đoàn kết, phải học tập và phải đấu tranh. Nguyễn Ái Quốc trực tiếp viết nhiều bài và hướng dẫn các học viên lớp huấn luyện cách làm báo. Từ một tờ báo nhỏ in ở nước ngoài, dòng báo chí cách mạng Việt Nam được khai sinh và gắn với vận mệnh của dân tộc suốt gần một thế kỷ sau đó.

Ngày 21 tháng 4 năm 1950, giữa chiến khu Việt Bắc, Hội Những người viết báo Việt Nam được thành lập, tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam ngày nay. Trong kháng chiến, phóng viên có mặt ở chiến trường, trong hầm hào và trên những con đường vận tải, nhiều người đã hy sinh khi đang tác nghiệp. Ngày 20 tháng 5 năm 1957, Luật về chế độ báo chí được ban hành, đạo luật đầu tiên về báo chí của nước Việt Nam độc lập.

Ngày 5 tháng 2 năm 1985, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Quyết định số 52-QĐ/TW, lấy ngày 21 tháng 6 hằng năm làm Ngày Báo chí Việt Nam để ghi nhận ngày báo Thanh Niên ra số đầu. Năm 2000, nhân kỷ niệm 75 năm, ngày này được đổi tên thành Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tên gọi dùng đến hiện nay.

Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà.

Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam, năm 1962

Dịp 21 tháng 6 hằng năm, Giải Báo chí Quốc gia được trao cho những tác phẩm xuất sắc ở các loại hình báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và ảnh báo chí. Đây là giải thưởng cao nhất dành cho người làm báo trong nước, ghi nhận những loạt bài điều tra công phu, những phóng sự từ vùng thiên tai, biên giới, hải đảo và những tác phẩm góp phần thay đổi chính sách.

Luật Báo chí số 103/2016/QH13, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2017, quy định quyền và nghĩa vụ của nhà báo, trong đó có quyền được cung cấp thông tin và trách nhiệm đưa tin trung thực. Phương châm quen thuộc của nghề "mắt sáng, lòng trong, bút sắc" nhắc người làm báo luôn nhìn rõ sự việc, giữ tâm trong sạch và viết bằng sự sắc bén có trách nhiệm.

Ngày nay, người đọc nhận tin trên điện thoại nhiều hơn trên tờ báo giấy. Các toà soạn làm video, podcast, bản tin trên mạng xã hội và những bài viết tương tác nhiều tầng. Nghề báo cũng mở rộng sang truyền thông doanh nghiệp, quan hệ công chúng và sáng tạo nội dung, nơi nhiều người trẻ học ngành báo chí lựa chọn để bắt đầu sự nghiệp.

Vào ngày 21 tháng 6, các toà soạn tổ chức gặp mặt cộng tác viên, các cơ quan và doanh nghiệp gửi lời chúc tới phóng viên theo dõi lĩnh vực của mình, các trường đào tạo báo chí tổ chức toạ đàm nghề nghiệp. Với độc giả, đây là dịp để nhớ rằng mỗi bản tin chính xác buổi sáng là kết quả của rất nhiều giờ xác minh, phỏng vấn và biên tập.