Câu hỏi phỏng vấn kế toán thường gặp và cách trả lời

Một buổi phỏng vấn kế toán 30 tới 45 phút thường có ba phần: kinh nghiệm (loại hình doanh nghiệp, khối lượng chứng từ, phần mềm), nghiệp vụ (đôi khi kèm bài kiểm tra viết hoặc Excel), và tình huống, thái độ nghề nghiệp.

Ba phẩm chất được để ý nhiều nhất là cẩn thận (số liệu khớp tới từng đồng), hiểu bản chất (biết vì sao hạch toán như vậy, không chỉ nhớ số hiệu tài khoản) và trung thực. Câu trả lời nào thể hiện được cả ba thường ghi điểm hơn câu trả lời dài nhưng chung chung.

Bạn đã làm kế toán ở doanh nghiệp như thế nào?

Trả lời bằng con số cụ thể: loại hình, số nhân sự phòng kế toán, khối lượng chứng từ, phần việc bạn phụ trách. Ví dụ: "Tôi làm kế toán công nợ ở một công ty thương mại khoảng 80 nhân sự, mỗi tháng xử lý khoảng 600 hoá đơn đầu ra, phụ trách đối chiếu công nợ với 120 khách hàng và lập báo cáo tuổi nợ hằng tuần." Một câu như vậy cho người phỏng vấn biết ngay bạn đã quen với khối lượng nào.

Vì sao bạn rời công ty cũ?

Nói ngắn, hướng về điều bạn muốn học tiếp. Không kể xấu công ty cũ, vì người nghe sẽ lo bạn mang chuyện nội bộ ra ngoài.

Bạn dùng những phần mềm nào?

Kể tên phần mềm kế toán đã dùng (MISA, Fast, Bravo, SAP hoặc phần mềm riêng của công ty) và mức độ: nhập liệu, lập báo cáo hay quản trị danh mục. Với Excel, nêu hàm bạn dùng hằng ngày như SUMIFS, XLOOKUP hoặc VLOOKUP, Pivot Table, và một ví dụ bạn đã tự làm bảng đối chiếu tiết kiệm thời gian.

Doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán nào?

Đây là câu kiểm tra bạn có cập nhật quy định không. Từ năm tài chính 2026, chế độ kế toán doanh nghiệp được hướng dẫn tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, thay thế phần lớn Thông tư 200/2014/TT-BTC. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chọn chuyển sang Thông tư 99. Nếu đã từng chuyển hệ thống tài khoản sang quy định mới, hãy kể lại các bước bạn làm.

Trình bày quy trình khoá sổ cuối tháng

Người phỏng vấn muốn nghe một trình tự hợp lý, không cần đúng từng chữ. Một câu trả lời tốt thường gồm:

1. Kiểm tra chứng từ đã nhập đủ, đối chiếu sổ phụ ngân hàng với sổ tiền gửi.
2. Kiểm kê quỹ tiền mặt, đối chiếu tồn kho với thủ kho.
3. Đối chiếu công nợ phải thu, phải trả với khách hàng và nhà cung cấp.
4. Trích khấu hao tài sản cố định, phân bổ chi phí trả trước, tính lương và các khoản trích theo lương.
5. Hạch toán chênh lệch tỷ giá nếu có ngoại tệ, kết chuyển doanh thu và chi phí, xác định kết quả.
6. Lập bảng cân đối số phát sinh, soát số dư bất thường (ví dụ tài khoản tiền âm, công nợ phải trả mang số dư Nợ) trước khi lập báo cáo.

Hạch toán một nghiệp vụ mua hàng nhập kho chưa trả tiền

Câu này thường kèm số liệu, ví dụ mua hàng giá chưa thuế 100 triệu đồng, thuế giá trị gia tăng 10%. Bạn trả lời: Nợ tài khoản 156 số tiền 100 triệu, Nợ tài khoản 1331 số tiền 10 triệu, Có tài khoản 331 số tiền 110 triệu. Điều làm bạn khác các ứng viên khác là nói thêm điều kiện: thuế đầu vào chỉ được khấu trừ khi có hoá đơn hợp lệ, và hàng hoá, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã gồm thuế) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu thuế suất đang được giảm theo chính sách tạm thời, hãy hỏi lại người phỏng vấn muốn áp thuế suất nào thay vì tự đoán.

Phân biệt chi phí được trừ và không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Nêu nguyên tắc chung: chi phí được trừ phải thực tế phát sinh, liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh, có hoá đơn chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán. Rồi cho hai ví dụ: tiền phạt vi phạm hành chính là chi phí không được trừ; tiền lương ghi trong hợp đồng lao động và thực trả, có chứng từ, là chi phí được trừ. Người phỏng vấn đánh giá cao ứng viên nói "chi phí này hạch toán vào sổ kế toán bình thường nhưng loại ra khi quyết toán thuế", vì đó là chỗ nhiều người nhầm.

Hoá đơn điện tử viết sai thì xử lý thế nào?

Quy định về hoá đơn nằm ở Nghị định 123/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Câu trả lời đúng: chỉ sai tên, địa chỉ người mua mà mã số thuế đúng thì thông báo cho người mua, không phải lập lại hoá đơn; sai mã số thuế, số tiền hoặc thuế suất thì lập hoá đơn điều chỉnh hoặc thay thế. Đừng nói "huỷ hoá đơn rồi xuất lại", vì từ ngày 01/6/2025 hoá đơn điện tử lập sai không còn được xử lý bằng cách huỷ.

Bạn đã từng làm tờ khai thuế nào?

Liệt kê đúng những tờ khai bạn từng tự lập: thuế giá trị gia tăng theo tháng hay quý, thuế thu nhập cá nhân khấu trừ từ tiền lương, quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Nếu chỉ từng hỗ trợ kế toán trưởng, hãy nói đúng là hỗ trợ. Người phỏng vấn kế toán hay hỏi tiếp một câu nhỏ để kiểm tra, và nói quá lên sẽ bị lộ ngay.

Thu nhập nào của người lao động phải tính thuế thu nhập cá nhân?

Nêu các khoản tính thuế (lương, thưởng, phụ cấp vượt mức quy định) và các khoản không tính hoặc được trừ khi tính thuế như tiền ăn giữa ca trong mức quy định, bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng mỗi tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng. Nếu được hỏi cách tính cụ thể, bạn có thể minh hoạ bằng công cụ tính thuế thu nhập cá nhân để kiểm lại kết quả nhẩm.

Kế toán tổng hợp

• Bạn lập báo cáo tài chính năm theo trình tự nào, mất bao lâu?
• Khi bảng cân đối kế toán không cân, bạn kiểm tra những chỗ nào trước?

Kế toán công nợ

• Bạn theo dõi tuổi nợ thế nào và khi nào trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi?
• Khách hàng thanh toán gộp nhiều hoá đơn, bạn cấn trừ ra sao?

Kế toán kho

• Doanh nghiệp tính giá xuất kho theo phương pháp nào và ảnh hưởng gì tới giá vốn?
• Kiểm kê thấy thiếu hàng so với sổ, bạn xử lý theo trình tự nào?

Kế toán thuế

• Bạn đối chiếu doanh thu trên tờ khai thuế với doanh thu trên sổ thế nào?
• Khi cơ quan thuế quyết toán, bạn chuẩn bị hồ sơ gì?

Kế toán trưởng

• Bạn phân công và kiểm soát công việc của phòng kế toán thế nào để không phụ thuộc vào một người?
• Kể một lần bạn từ chối ký chứng từ, lý do và cách bạn trao đổi với ban giám đốc.

Giám đốc yêu cầu đưa một khoản chi không có hoá đơn vào chi phí

Đây là câu hỏi về đạo đức nghề nghiệp. Câu trả lời an toàn và được tôn trọng là: bạn giải thích rủi ro (bị loại chi phí, bị phạt, truy thu thuế), đề xuất cách hợp lệ (bổ sung chứng từ, lập bảng kê nếu thuộc trường hợp được phép), và nếu vẫn không có chứng từ thì hạch toán là chi phí không được trừ. Người phỏng vấn thường hỏi câu này để xem bạn có dám nói "không" một cách khéo léo không.

Phát hiện sai sót ở kỳ đã nộp báo cáo

Nêu ba bước: xác định ảnh hưởng của sai sót (kỳ nào, số tiền, có ảnh hưởng thuế không), báo cáo cấp trên trước khi sửa, rồi điều chỉnh theo quy định và lập tờ khai bổ sung nếu cần. Nhấn mạnh việc báo cáo sớm, vì im lặng mới là lỗi nặng nhất trong nghề kế toán.

Hai ngày trước hạn nộp báo cáo, số liệu vẫn chưa khớp

Kể cách bạn ưu tiên: khoanh vùng tài khoản lệch, đối chiếu chéo giữa các sổ, nhờ đồng nghiệp kiểm tra độc lập một phần, và báo trước cho người quản lý nếu có nguy cơ trễ.

Bài Excel 15 tới 30 phút thường yêu cầu tổng hợp doanh thu theo khách hàng, tìm hoá đơn trùng số hoặc đối chiếu hai bảng công nợ. Hãy luyện trước SUMIFS, COUNTIFS, XLOOKUP, định dạng có điều kiện và Pivot Table, khi làm thì ghi chú rõ giả định bạn dùng.

• Nhớ số hiệu tài khoản nhưng không giải thích được bản chất nghiệp vụ.
• Nói đã "làm hết" mọi việc nhưng không trả lời được câu hỏi chi tiết về một phần cụ thể.
• Không biết quy định mới, ví dụ vẫn nói chỉ áp dụng Thông tư 200 cho năm 2026.
• Kể chuyện nội bộ của công ty cũ, nhất là chuyện sổ sách.
• Không hỏi lại gì về hệ thống kế toán của công ty mới.

Cuối buổi, hãy chuẩn bị vài câu hỏi ngược như công ty dùng phần mềm gì, kỳ khoá sổ vào ngày nào, phòng kế toán chia việc ra sao. Gợi ý thêm có trong bài năm câu hỏi ngược nên dùng ở cuối buổi phỏng vấn.

Đọc lại tin tuyển dụng và gạch chân phần việc cụ thể (công nợ, thuế, kho) để ôn đúng nhóm câu hỏi. Mang bản sao bằng cấp, chứng chỉ (vị trí kế toán trưởng cần chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, một trong các điều kiện bổ nhiệm theo Luật Kế toán 2015) và bản tóm tắt các con số trong công việc cũ: số hoá đơn mỗi tháng, thời gian khoá sổ, số khách hàng đối chiếu. Nếu CV chưa thể hiện được những con số đó, hãy chỉnh lại từ mẫu CV kế toán trước khi nộp. Bạn có thể luyện trả lời có hẹn giờ với bộ câu hỏi luyện phỏng vấn, và tham khảo các tin tuyển dụng kế toán để biết nhà tuyển dụng đang yêu cầu kỹ năng gì. Khi tới phần trao đổi lương, bài cách trả lời câu hỏi về mức lương mong muốn sẽ giúp bạn đưa ra con số hợp lý.

Phỏng vấn kế toán có bị kiểm tra viết không?

Nhiều công ty có, nhất là vị trí kế toán tổng hợp và kế toán thuế. Bài thường gồm hạch toán vài nghiệp vụ, một câu về thuế và một bài Excel ngắn.

Chưa có kinh nghiệm thì trả lời câu hỏi nghiệp vụ thế nào?

Dựa vào kiến thức ở trường và kỳ thực tập, nói rõ phần nào bạn đã làm thật, phần nào mới học. Thể hiện bạn biết cách tra cứu quy định và chịu khó hỏi lại khi không chắc.

Nên trả lời câu hỏi "điểm yếu của bạn" thế nào?

Chọn một điểm yếu có thật nhưng không phá vỡ yêu cầu cốt lõi của nghề, ví dụ chưa quen thuyết trình trước đông người, kèm việc bạn đang làm để cải thiện. Tránh nói "tôi hay cẩu thả" hoặc "tôi quá cầu toàn".